Praktyczne korzyści z dobrej znajomości psychobiologii pszczoły miodnej

Kompetencje bez faktów są puste, wyniki bez koncepcji są ślepe. Zmysły nie potrafią myśleć, zaś rozumienie nie widzi. Tylko poprzez zebranie tego w całość otrzymujemy poznanie.”

Emanuel Kant.

Prof.dr.hab. Zbigniew Lipiński i Mirosław Majcherek prezes Koła Pszczelarzy Wrocław Krzyki.

Profesor dr hab. Zbigniew Lipiński – pszczelarz z czterdziestoletnim doświadczeniem w pracy we własnej ok. 100 pniowej pasiece podczas pierwszego w Polsce, a drugiego po Niemczech wykładu, (Weimar 2022) na przedstawiony w tytule temat, w niemal artystyczny sposób przeprowadził grupę 120 słuchaczy przez zupełnie nowe, nieznane i niedoceniane dotąd zawiłości psychiki pszczoły miodnej. W tym celu wykład ten jakby z natury składał się z trzech tematycznie powiązanych ze sobą zestawów informacji o zachowaniach się (behawiorze) pszczoły miodnej. Na tle niezaprzeczalnych osiągnięć :

I – Biologii behawioralnej, która bada zarówno wrodzone jak i nabyte zachowania pszczół w odpowiedzi na różne bodźce.

2 – Neuroetologii – która łączy w sobie neurobiologię z etologią, koncentrując się na zachowaniach, które są faworyzowane przez naturalną selekcję.

3 – Psychobiologii – która łączy psychologię z procesami ekspresji behawioru w tym jego fizjologicznych uwarunkowaniami. Wspartych wynikami własnych wieloletnich badań oraz obserwacji,

Wykład poprzedził 1 – historyczny rys usiłowań człowieka, mających na celu poznanie psychiki pszczoły . Począwszy od takich dziewiętnasto-wiecznych badaczy jak np. FABRE, który zauważył np., że instynkt łączy się z ekspresją zachowań, które zachodzą nieświadomie w odpowiedzi na ekstremalne warunki. Badacz ten zauważył również, że instynkty stanowią o stałej, niezmiennej naturze zachowań w postaci ,tzw. wzorców zachowań – ang. „ fixed patterns”, co oznacza, że połączone ze sobą grupy zachowań nie zmieniają się w odpowiedzi na nowe wyzwania, ze strony bodźców środowiskowych [1823 – 1915]. W tym mniej więcej okresie czasu inny badacz o nazwisku WUNDT zauważył, że zachowanie (behawior) jest wynikiem poczucia zmysłowego oraz emocji. Przy czym te nieświadome procesy stanowią składowe budujące świadomość. WUNDT też jako pierwszy użył takich terminów jak: procesy nieświadome, ruchy odruchowe, instynktowne poruszanie się itd. [1832 – 1920].

Następnie profesor omówił – rozważając psychiczną naturą behawioru pszczół, naukowy dorobek takich sławnych badaczy XX wieku jak prof. Karl von Frish, Nicolas Tinbergen oraz Konrad Lorenz” . W tym ogólne zasady rozumienia psychiki jako takiej w ujęciu Ericha Fromma, który między innymi stwierdził, że cyt. ,,system nerwowy i jego funkcjonalne relacje mają tendencję do czegoś, co można opisać sumą pobudzenia. Jest to warunek konieczny dla zdrowia i jest osiągany poprzez asocjacyjne zużytkowanie nadmiaru pobudzenia poprzez korzystną reakcję motoryczną [1998].

Dalej profesor omówił czuciową strukturę układu nerwowego pszczoły miodnej oraz ogólne zasady działania jej mózgu na tle najważniejszych zachowań,

W drugiej godzinie wykładu prof. odniósł się do wcześniej przedstawionych informacji co do ogólnej natury zachowań się pszczół w tym szczególnie w trakcie rozwoju nastroju rojowego – co spotkało się z wielkim zainteresowaniem oraz licznymi pytaniami. Tu profesor zauważył, że cyt. ,, emocje przygotowują szczególnie młode pszczoły do obcowania z ważnymi pozytywnie lub negatywnie postrzeganymi zdarzeniami bez „myślenia” o nich. Te pszczele emocje leżą u podstaw eksponowanych zachowań oraz wydawanych dźwiękowych informacji (sygnałów) które z kolei charakteryzuje znamienna częstotliwość, czas trwania itp. Stwierdzenie o emocjonalności pszczoły zostało poparte niezwykle interesującymi zdjęciami pszczoły wartowniczki, która stojąc na tylnych nóżkach i dwóch przednich uniesionych w geście obronnym ku górze, rozsuwa żuwaczki aby straszyć swoją groźną posturą obserwowanego wroga. Obraz zachowania się tej pszczoły został porównany na innym obrazie do twarzy złego i rozdrażnionego człowieka, który szczerząc zęby sygnalizował, że jest gotowy do ataku i nie należy się do niego zbliżać.

W tym miejscu jako autor niniejszego sprawozdania muszę przyznać, że pomysł zrelacjonowania ogółu nowych treści jakie zawierał opisany tu wykład ,nie jest sprawą prostą chociażby z uwagi na konieczność utrzymania tradycyjnej objętości tego rodzaju artykułu

Wykład został zakończony stwierdzeniem: cyt. moja koncepcja stresowej – emocjonalnej natury, kognitywnej ekspresji instynktownych w tym głównie rojowych zachowań pszczół miodnych nagrodzona złotym medalem Apimondii w Durbanie (Południowa Afryka 2001) została wzmocniona w 1995 roku odkryciem VANKATY, :że ekspresja zachowań rojowych jest ściśle związana z charakterystycznym spektrum dźwięków ( o częstotliwość w zakresie od 200 do 500 Hz) – emitowanych przez pszczoły w trakcie 21 dni trwających przygotowań do odlotu pierwszego roju. Następnie profesor przeszedł do omówienia ostatnich osiągnieć w badaniach nad emocjami u pszczoły miodnej w tym nowoczesnych metod szybkiego diagnozowania obecności i stanu zaawansowania rozwoju nastroju rojowego z użyciem najnowszej aparatury.

* * *

Główny organizator seminarium, które trwało cztery godziny, prezes Koła Pszczelarzy Wrocław Krzyki, kolega Mirosław Majcherek podziękował w pierwszej kolejności, profesorowi dr. hab. Zbigniewowi Lipińskiemu za wykład, po którym słuchacze, pobudzeni impulsem nowych informacji, nie chcieli opuścić sali DODR we Wrocławiu. Podziękował on równie zaproszonym gościom: Pani Luizie Seredyńskiej – Inspektorowi Weterynarii we Wrocławiu, prezesom kół pszczelarskich zrzeszonym w Dolnośląskim Związku Pszczelarzy i ich prezesowi Czesławowi Trzciańskiemu oraz gospodarzowi miejsca, przedstawicielowi DODR we Wrocławiu – doradcy w dziedzinie pszczelarstwa Wojciechowi Karkułowskiemu.

Red. Adam Prusaczyk.


7-LECIE PRZYWRÓCENIA PRAWA DO ZAKŁADANIA PASIEK W MIEŚCIE

7 lipca 2023 roku będziemy obchodzić 7 – LECIE przywrócenia prawa do zakładania pasiek pszczelich we Wrocławiu. 7 lat temu 7 lipca 2016 roku dzięki Radzie Miasta, na wniosek prezesa Koła „Krzyki” Mirosława Majcherka oraz pszczelarzy i działkowiczów, zniesiono zakaz hodowli pszczół we Wrocławiu. Przywrócono prawo do zakładania pasiek. Wówczas Wojewoda zwrócił się do Pana Mirosława z prośbą o zamontowanie pasieki na dachu Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego. Pasieka została zamontowana rok później w czerwcu 2017 roku na dachu Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego na wniosek Wojewody Pawła Hreniaka. Pasiekę ustawiono z dala od wentylatorów klimatyzacji a następnie oszacowano ewentualną bazę pożytkową…

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *